Skip to main contentSkip to footer

Świetny dyrektor nie zawsze będzie dobrym prezesem. Fotel prezesa to nie tylko awans, to inny zawód.

Dostajesz propozycję, na którą pracowałeś przez lata. Zarząd, właściciel albo rada nadzorcza mówią: chcemy, żebyś został prezesem.

Pierwsza myśl zwykle brzmi: czy dam radę? Znacznie rzadziej pojawia się inne pytanie: czy ja w ogóle chcę wykonywać tę pracę?

Rola prezesa bardzo często przedstawiana jest jako naturalny kolejny krok. Byłeś dobrym dyrektorem, osiągałeś wyniki, prowadziłeś duży zespół, znałeś biznes od środka, więc teraz czas wejść wyżej.

I właśnie tutaj zaczyna się pułapka.

Cechy, dzięki którym ktoś został świetnym dyrektorem, nie zawsze są tymi samymi, których będzie potrzebował jako prezes. Co więcej, część rzeczy, które przez lata budowały jego poczucie kompetencji i zawodowej wartości, w nowej roli przestaje mieć takie znaczenie.

Dlatego awans na prezesa warto traktować nie jako kolejne stanowisko, tylko dużą zmianę, najczęściej też zmianę tożsamości. 

Jako dyrektor wiesz, w czym jesteś dobry

Dyrektor zazwyczaj odpowiada za swój obszar: sprzedaż, finanse, operacje, produkcję, marketing. Zna ludzi, liczby, ryzyka i zależności. Potrafi ocenić jakość decyzji, bo przez lata budował doświadczenie właśnie w tej części biznesu.

Jako prezes odpowiada już również za obszary, w których ekspertem nie jest. I nagle musi podejmować decyzje dotyczące tematów, na których inni znają się lepiej od niego.

Dla części liderów to jeden z najtrudniejszych momentów tej zmiany. Przez kilkanaście lat ich siłą było to, że wiedzieli. Teraz ich praca coraz częściej polega na tym, żeby wiedzieć, kogo słuchać, jakie pytania zadać i kiedy zaufać komuś, kto wie i widzi więcej.

To wymaga innego rodzaju pewności siebie. Nie tej opartej na przekonaniu: „znam odpowiedź”, ale na zdolności do podjęcia decyzji wtedy, gdy nie ma się pełnej wiedzy.

Twoja wartość przestaje być tak łatwo widoczna

Jako dyrektor możesz powiedzieć: osiągnęliśmy założony wynik, uruchomiliśmy projekt, pozyskaliśmy klienta, obniżyliśmy koszty, naprawiliśmy proces.

Jako prezes coraz większa część Twojej pracy jest widoczna dopiero w tym, co robią inni.

– Czy zarząd potrafi podejmować decyzje bez Twojego udziału w każdym szczególe?

– Czy dyrektorzy biorą odpowiedzialność?

– Czy organizacja potrafi działać, kiedy nie ma Cię w pokoju?

– Czy ludzie wiedzą, jaki jest kierunek i potrafią przełożyć go na własne decyzje?

To może być trudne szczególnie dla osób, które przez lata czerpały dużą satysfakcję z działania. Z rozwiązywania problemów, domykania tematów, bycia człowiekiem, do którego przychodziło się po odpowiedź.

Wyniki pracy prezesa są inaczej mierzalne. Długoterminowo.

W fotelu prezesa rozwiązanie kolejnego problemu nie zawsze jest najlepszym wykorzystaniem czasu. Czasem znacznie ważniejsze jest zdecydowanie, którym problemem organizacja w ogóle powinna się zajmować.

Tracisz część tego, co wcześniej dawało Ci satysfakcję

O tym mówi się zdecydowanie za rzadko. Awans kojarzy się z większym wpływem, statusem, wynagrodzeniem i możliwością podejmowania decyzji. Rzadziej rozmawia się o tym, z czego człowiek musi zrezygnować.

– Może stracić codzienny kontakt z obszarem, w którym był naprawdę dobry.

– Może stracić ludzi, z którymi wcześniej był po prostu kolegą.

– Może stracić szybkie poczucie sukcesu, bo efekty decyzji prezesa często widać po wielu miesiącach albo latach.

Zmieniają się też relacje.

Dyrektor ma szefa. Kogoś, kto może powiedzieć: dobrze to zrobiłeś, tutaj popełniłeś błąd, tutaj spróbuj inaczej.

Prezes ma właściciela, radę nadzorczą, inwestorów, rynek. Ma ludzi, którzy go oceniają, ale znacznie mniej osób, przy których może po prostu powiedzieć: nie wiem, czy dobrze to prowadzę.

Na tym poziomie bardzo łatwo zostać samemu z odpowiedzialnością, nawet jeśli każdego dnia jest się otoczonym ludźmi.

Nie wszyscy będą Cię lubić

Dla części nowych prezesów zaskakujące jest również to, jak szybko zmienia się znaczenie relacji.

Jako dyrektor można przez lata budować pozycję osoby, z którą dobrze się pracuje, która wspiera ludzi, rozwiązuje problemy i jest blisko zespołu.

Prezes musi czasem zrobić coś, czego część organizacji nie zaakceptuje, np. zmienić członka zarządu, nie zgodzić się na inwestycję, odwołać projekt, w który ktoś włożył dwa lata pracy, powiedzieć wieloletniemu współpracownikowi, że na kolejnym etapie firmy potrzebny jest ktoś inny.

Jeżeli duża część poczucia własnej wartości lidera opierała się wcześniej na tym, że ludzie go lubią i doceniają, ta rola szybko zaczyna boleć.

Niektóre dobre decyzje dla firmy będą dla konkretnych ludzi po prostu bardzo niewygodne.

Zmienia się także ciężar Twoich słów

Dyrektor może podczas spotkania rzucić pomysł. Prezes robi to samo i kilka godzin później pół organizacji zaczyna nad nim pracować.

Na najwyższym stanowisku bardzo szybko okazuje się, że słowa mają inną wagę. Luźna uwaga może zostać odczytana jako decyzja. Zniecierpliwienie jako zmiana priorytetu. Jedno pytanie o projekt może uruchomić serię dodatkowych analiz, bo ludzie zakładają, że skoro prezes o coś pyta, temat musi być ważny.

To wymaga znacznie większej świadomości własnego wpływu.

Nie dlatego, że prezes powinien kontrolować każde słowo. Chodzi raczej o rozumienie, że jego pozycja zmienia sposób, w jaki otoczenie interpretuje to, co mówi i robi.

Zanim powiesz „tak”, warto zadać sobie kilka trudniejszych pytań

Kiedy ktoś dostaje propozycję objęcia funkcji prezesa, rozmowa bardzo szybko schodzi na zakres odpowiedzialności, warunki, cele i oczekiwania właścicieli. Ja dołożyłabym do tego kilka pytań bardziej osobistych, ale mających bardzo konkretne konsekwencje biznesowe.

– Co daje Ci dziś największą satysfakcję w pracy i czy jako prezes nadal będziesz to robić?

– Na czym opierasz przekonanie, że jesteś dobry w tym, co robisz?

– Czy potrafisz oddać ludziom obszary, w których sam jesteś najlepszy?

– Czy chcesz tej pracy, czy bardziej tego, co ona symbolizuje: uznania, pozycji, kolejnego dowodu, że zaszedłeś wysoko?

– Czy jesteś gotowy podejmować decyzje, po których część ludzi będzie wobec Ciebie niezadowolona?

– I kto będzie mówił Ci prawdę, kiedy przestaniesz mieć szefa?

To nie są pytania na koniec procesu awansowego. Moim zdaniem powinny pojawić się dużo wcześniej.

Czasem najlepszą odpowiedzią jest „nie”

Znam wielu znakomitych dyrektorów, którzy świetnie prowadzą duże obszary biznesowe, mają wpływ, odpowiedzialność i bardzo dobre wyniki.

Nie każdy z nich powinien zostać prezesem i nie każdy tego chce.

Problem pojawia się wtedy, gdy kolejny awans traktujemy jak obowiązkowy dowód rozwoju. Skoro ktoś od lat idzie w górę, trudno nagle powiedzieć: dalej już nie chcę.

Tymczasem świadoma decyzja o pozostaniu w roli, w której człowiek jest naprawdę dobry i która daje mu satysfakcję, może być dużo dojrzalsza niż przyjęcie stanowiska tylko dlatego, że „tak się robi”.

Fotel prezesa nie jest nagrodą za bycie świetnym dyrektorem. To praca wymagająca zupełnie innego sposobu działania.

A jeśli odpowiedź brzmi „tak”?

Wtedy warto dać sobie czas na wejście w nową rolę. Nie zakładać, że skoro od pierwszego dnia na wizytówce pojawił się tytuł CEO, człowiek automatycznie zacznie myśleć i działać jak prezes.

Stare odruchy zostają: chęć wejścia w operację, rozwiązania problemu samemu, bo będzie szybciej, powrotu do obszaru, który zna się najlepiej, przejmowania decyzji od ludzi wtedy, gdy stawka robi się większa.

To naturalne, szczególnie pod presją.

Zmiana zaczyna się wtedy, gdy lider zauważa te odruchy i świadomie buduje nowe: częściej pyta niż odpowiada, zostawia decyzję ludziom, którzy powinni ją podjąć, toleruje to, że ktoś zrobi coś inaczej, niż zrobiłby to on sam, i uczy się oceniać swoją skuteczność przez jakość całej organizacji, a nie przez liczbę problemów, które osobiście rozwiązał.

Dlatego przed przyjęciem stanowiska prezesa nie zatrzymywałabym się na pytaniu:

Czy dam radę?

Znacznie ciekawsze jest inne:

Czy naprawdę chcę wykonywać pracę, która czeka na mnie po drugiej stronie tego awansu?

 

O autorce: Agnieszka De Lange

Od 20 lat pracuję z liderami c-level (CEO, CFO, COO) oraz wyższą kadrą zarządzającą. Jestem certyfikowanym Executive Coachem oraz Business Coachem ICC. Certyfikację Executive Coach uzyskałam w Moller Institute przy Uniwersytecie w Cambridge. Podlegam stałej superwizji kadry zarządzającej Cambridge Advanced Executive Coaching Programme przy Uniwersytecie w Cambridge. Czytaj więcej…

Rozmowa to początek!

Zamów bezpłatną konsultację!

Najlepszym pierwszym krokiem jest rozmowa. Jeżeli masz pytania, wątpliwości, chcesz zobaczyć czy coaching ze mną jest dla Ciebie, zapraszam na 30 minutową bezpłatną rozmowę.

Zobacz również inne wpisy

Baza wiedzy

Czym jest coaching dla zarządu i jakie są jego główne założenia?

Coaching dla zarządu jest procesem rozwojowym skierowanym do prezesów, właścicieli firm, członków zarządu, dyrektorów i innych osób zarządzających organizacją na najwyższym szczeblu. Może mieć formę indywidualnego executive coachingu albo pracy z całym zarządem. W obu przypadkach punktem wyjścia jest rzeczywista sytuacja biznesowa, a nie ogólnie rozumiana potrzeba rozwoju.
Czytaj dalej